De harde knip: wat houdt het in?

8 juli 2011 is de Wet op Hoger Onderwijs gewijzigd met onder andere de invoer van
de “harde knip”. In collegejaar 2012-2013 is de harde knip op bijna elke universiteit
ingevoerd, zo ook aan de RuG.

Op deze pagina wordt op basis van informatie van de LKvV, het ISO en de LSVb een
aantal vragen beantwoord:

- Wat is de harde knip?
- Wat is het doel van de harde knip?
- Wat heeft de harde knip voor gevolgen voor huidige en aankomende studenten?

Wat is de harde knip?
De harde knip houdt in dat studenten hun bachelor volledig moeten hebben afgerond
voordat ze aan een master mogen beginnen.
Vóór de harde knip was er sprake van
een zachte knip. Dit hield in dat er aan een doorstroommaster (elke bachelor opleiding
heeft verplicht een master die op de bachelor aansluit) begonnen kon worden zonder
dat de student de bachelor volledig afgerond had. Nu met het invoeren van de harde
knip geldt voor alle opleidingen, ook voor de doorstroommasters, dat studenten eerst
het bachelordiploma moeten hebben gehaald, voordat zij kunnen starten met de
masteropleiding. Hiermee is de uitzondering die er eerst voor de doorstroommaster
gemaakt werd vervallen.

Wat heeft de harde knip voor gevolgen voor huidige en aankomende studenten?
Vanaf het huidige collegejaar(2012-2013) moeten alle studenten volledig hun bachelor
hebben behaald, voordat zij kunnen starten met hun master.

Uitzonderingen
De instellingen zijn verplicht om uitzonderingen van de harde knip mogelijk te maken
in een hardheidsclausule. Deze uitzondering gaat alleen op in een situatie waar de
opgelopen vertraging in de bachelor duidelijk niet aan de student zelf te wijten is.
De individuele uitzonderingen zijn de verantwoordelijkheid van het bestuur van de
hogeschool of universiteit. De beslissing over de uitzondering wordt gemaakt door de
examencommissie van de instelling. Zaken die tot nu toe genoemd zijn als uitzondering
zijn onder andere: situaties als ziekte, familieomstandigheden, stoornissen, handicaps
en zwangerschap. Dit biedt echter geen garanties voor individuele gevallen.

Ook de periode waarin de student vertraging oploopt kan een uitzondering tot gevolg
hebben. Een voorbeeld kan dit punt verhelderen: Een student natuurkunde die na vier
jaar zijn bachelor bijna heeft behaald wordt in de tentamenweek ziek en mist daardoor
een vak. Zonder uitzonderingsgronden zou de student hierdoor een jaar vertraging
oplopen (er is in dit voorbeeld één instroommoment). Stel nu dat deze situatie
zich voordoet in het eerste jaar van de studie, dan zal de student deze situatie moeten
opvangen in zijn verdere studie.

Het doel van de harde knip
De harde knip heeft volgens de regering meerdere doelen, waaronder het mobieler
maken van de masterkeuze van studenten. De invoering van de harde knip moet er aan
bijdragen dat zowel de bachelor als de masteropleiding gezien worden als op zichzelf
staande, afgeronde opleidingen. Ook is een doel van de harde knip dat studenten een
bewustere keuze maken voor hun master. Momenteel stroomt ongeveer 85% van de
wo-studenten na hun bachelor door naar een master aan de eigen instelling. Veel van
deze studenten kiezen een met hun bachelor corresponderende doorstroommaster.
Met de harde knip hebben studenten geen mogelijkheid eerder door te stromen naar
een master binnen de eigen instelling.

Oud-staatssecretaris Zijlstra hoopt dat studenten hierdoor bewuster met de keuze voor een
master omgaan. Ook geeft hij aan dat het van groot belang voor de intensiteit en
kwaliteit van de masteropleiding is als studenten zich op één opleiding concentreren.
De harde knip regeling sluit aan bij de Europese afspraken dat alle instellingen dezelfde
toelatingseisen tot de master moeten hanteren.

De harde knip aan de RUG
Ook aan de RUG is dus sinds dit collegejaar de Harde Knip ingevoerd. De
maatregel geldt voor alle studenten, ook voor de studenten aan pre-master- en
schakelprogramma’s. Als voorwaarde bij de invoering is vastgesteld dat er per
masteropleiding minimaal een tweede instroommoment moet zijn. Meer informatie is hier
te vinden.

Het kan zijn dat er meerdere maatregelen op jou van toepassing zijn. Alle informatie
is op deze website te vinden onder het menu ‘Maatregelen hoger onderwijs’ en wordt
regelmatig bijgewerkt op basis van informatie die wij van de LKvV, het ISO en de LSVb
ontvangen.

Voor vragen kun je altijd contact opnemen met de leden van onze fractie. Stuur een
e-mail (contact@lijstcalimero.nl), bel ons op 050-3635167 of kom eens langs op ons
kantoor aan de Sint Walburgstraat 22.