Wie betaalt, bepaalt! – Steeds minder onafhankelijk academisch onderzoek aan onze universiteit

door | mrt 22, 2017 | Nieuws | 0 Reacties

Door Nina de Winter
‘Imagine the unimaginable,’ sprak Ben Feringa toen hij in december zijn Nobelprijs mocht ophalen. Zijn redenering: Als wetenschapper moet je steeds op zoek naar nieuwe dingen, dingen waar niemand ooit eerder aan dacht en waarvan je niet weet waar het toe zal leiden. Wie had 100 jaar geleden kunnen denken dat we nu naar de andere kant van de wereld zouden kunnen vliegen in een Boeing 747? Het dilemma hier is echter dat onderzoek in steeds grotere mate afhankelijk is van externe financiering. De vraag is of zulk revolutionair onderzoek, dat misschien in het begin onmogelijk lijkt, wel op voldoende financiële support kan rekenen.

Het is namelijk zo dat steeds meer geld voor onderzoek gaat naar haalbaar en praktisch onderzoek, gericht op de wensen en behoeften van externe partijen, zoals grote bedrijven en internationale organisaties (1) De universiteit moet inmiddels ongeveer 60% van het geld voor onderzoek zelf binnenhalen. Dit betekent dat onderzoekers zelf op zoek moeten naar financiers voor hun onderzoek en hun plannen dus letterlijk moeten ‘verkopen’. Externe partijen kiezen vervolgens welke onderzoeker zij het liefste het onderzoek laten doen.

Dit betekent dat onderzoek doen steeds minder ‘vrij’ wordt en er relatief steeds minder budget is om onderzoek te doen naar dingen die ontstaan uit nieuwsgierigheid. In toenemende mate moet onderzoek praktisch en vooral haalbaar zijn. Maar juist ook onderzoek zonder directe resultaten kan waardevol zijn en is onmisbaar voor voortschrijdend inzicht. Helaas is het steeds minder aantrekkelijk om onderzoek te doen waarvan er een kans is dat het ook mis kan gaan, simpelweg omdat dit geen financiering oplevert.

Veel geld voor onderzoek komt bij de Europese Unie vandaan. De Europese Commissie investeert in academisch onderzoek via het programma ‘Horizon 2020.’ De RUG heeft zelfs een lobbyist in Brussel om ervoor te zorgen dat een deel van dit geld wordt geïnvesteerd in onderzoek aan onze universiteit. Komend jaar moet er in Brussel gelobbyd gaan worden voor de opvolger van ‘Horizon 2020.’ Wij vinden het hierbij erg belangrijk dat een groot deel van het geld geïnvesteerd zal worden in fundamenteel onderzoek.

De kans is echter groot dat in de toekomst het aandeel externe financiering voor onderzoek alleen maar zal toenemen. Dit zie je ook terug in de meerjarenbegroting van de RUG. Uiteraard begrijpen we dat de RUG niet achter kan blijven en wel mee moet gaan in de mondiale trend van de groei van extern gefinancierd onderzoek. Het College van Bestuur heeft al meerdere malen naar ons uitgesproken dat ze ook blijven inzetten op geld voor fundamenteel onderzoek en het belang hiervan erkennen. Tegelijk zien wij wel dat de Universiteit sterk inzet op het binnenhalen van externe financiering. De RUG heeft als enige Nederlandse universiteit een lobbyist in Brussel en afgelopen jaar is er zelf een Dean of Industry Relations aangesteld. Zij moet de contacten van de RUG met het bedrijfsleven verbeteren en verstevigen.

In onze ogen moet de RUG vaker kiezen om te investeren in niet-gebonden onderzoek. De universiteit is immers een academische en tevens publieke instelling. De inhoud van het onderzoek is het belangrijkst. Kwaliteit boven kwantiteit, of het nu gaat om onderwijs of onderzoek!