Wetenschappelijk beroepsonderwijs?

door | sep 6, 2017 | Nieuws | 0 Reacties

“Hbo, word geen universiteit-light” kopte het NRC al bijna tien jaar geleden. Het valt niet te ontkennen, het studieklimaat bij hbo instellingen en universiteiten begint steeds meer naar elkaar toe te groeien. Waar eerst hogescholen, wat staat voor hoger beroepsonderwijs, vooral bekend stonden om de beroepsgerichte opleidingen en een schools karakter, zien we nu dat ook universitaire studenten meer de link zoeken met de praktijk. Hoe wordt er op deze ontwikkelingen ingespeeld, en wat kunnen we verwachten voor de toekomst?

University of Applied Sciences

Om te beginnen moeten we ons afvragen of Nederland eigenlijk niet een beetje de vreemde eend in de bijt is als we kijken naar hoe wij ons onderwijs ingericht hebben. Een vergelijkbare instelling als het hbo kennen andere landen niet en daarom wordt hbo soms vertaald naar University of Applied Sciences. Daarnaast begint het hbo zich steeds meer te richten op het aanbieden van hbo-masters. Deze structuur van bachelor en daaropvolgend een master mag dan wel gebruikelijk zijn op het wo, in het collegejaar 2015-2016 volgde slechts 3% van de hbo-studenten een master!

Wetenschap in de praktijk

Waar we zien dat het hbo qua structuur steeds meer op de universiteit begint te lijken, zien we dat wo-studenten juist meer praktijk in hun studie zouden willen. Uit onderzoek blijkt dat universitaire studenten steeds minder tevreden zijn over de koppeling tussen hun opleiding en het werkveld. Een tussenjaar opvullen met een stage wordt steeds populairder, iets wat bij een hbo-opleiding standaard in het curriculum zit. Daarnaast wordt er aan de Rijksuniversiteit Groningen vanaf 2018 een Career minor aangeboden waarbij je leert om je academische vaardigheden in de praktijk te brengen. Onlangs heeft Lijst Calimero ervoor gepleit om in de toekomst deze minor universiteitsbreed aan te bieden. Op deze manier kan een student met vrije ruimte in de bachelor ervoor kiezen om praktische vaardigheden op te doen zonder daarmee vertraging op te lopen. Het gehele voorstel kun je hier lezen.

De krachten bundelen

Gezien de veranderende wensen, vanuit zowel studenten als bedrijven, zoeken hogescholen en universiteiten steeds meer de samenwerking op. Een mooi voorbeeld is de recent gestarte opleiding Data Science, aangeboden door de Hanzehogeschool en Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast werkt de Rijksuniversiteit Groningen samen met andere instellingen bij Campus Fryslân, bijvoorbeeld met NHL Hogeschool. Verder zien wij dat veel universiteiten en hogescholen samenwerken door een hogeschool bachelor op een universitaire master af te laten stemmen. Op deze manier kan een hbo-student op een efficiënte wijze doorstromen naar het wo.

Maatwerk in het voortgezet onderwijs

Maar niet alleen in het hoger onderwijs zien we veranderingen in de invulling van het onderwijs. In het voortgezet onderwijs wordt er gekeken naar maatwerk onderwijs. Dit houdt in dat een scholier met deelcertificaten van zowel HAVO als Vwo vakken een diploma kan krijgen. Dertig middelbare scholen doen op dit moment mee aan de proef waarbij scholieren bijvoorbeeld een vak op hoger niveau kunnen volgen of alvast vakken ter voorbereiding van het hoger onderwijs kunnen volgen. De proef duurt twee jaar en op basis van de resultaten zal gekeken worden of er een wetswijziging ingediend zal worden zodat scholieren onderwijs meer op maat kunnen volgen.

Student centraal

Voor Lijst Calimero blijft het uiteindelijk van belang dat een student het meeste uit zichzelf kan halen. Het is daarom goed dat verschillende instellingen zich op verschillende types onderzoek richten, namelijk praktijkgericht en fundamenteel. Op eenzelfde wijze kun je beargumenteren dat het in het belang is van de scholier om op de middelbare school maatwerkonderwijs te volgen.

Toch lijkt dit makkelijker gezegd dan gedaan. Op welk moment moet een scholier bepalen op welk niveau hij/zij een vak wilt volgen? En wat doe je met laatbloeiers, scholieren die na dat moment erachter komen toch een vak op een hoger niveau te willen volgen? Daarnaast brengt de optie om je op zo’n jonge leeftijd te kunnen wellicht meer studiedruk met zich mee. Het gevolg kan zijn dat keuzestress, waar studenten in het hoger onderwijs steeds vaker mee zitten, nog meer naar voren wordt gehaald.

Daarnaast zijn er ook ingrijpende gevolgen voor het hoger onderwijs. Wat doet het met de arbeidsmarkt en het hoger onderwijs in Nederland? Waar gaan we als land naartoe? Vooral die maatwerk diploma’s van de middelbare school is nogal ingrijpend. Hoe gaan de instellingen in het hoger onderwijs voortaan selecteren op instromende studenten? En betekent dit ook dat we in het hoger onderwijs voortaan maatwerk diploma’s krijgen, met een beetje van hbo en een beetje van wo?

Een nieuw terrein

De veranderingen in het onderwijs brengen meer vragen dan antwoorden met zich mee. Naast alle vraagstukken voor het onderwijs zelf, zal maatwerkonderwijs ook een impact hebben op de werkgever. Hoe gaat de werkgever voortaan selecteren bij zijn sollicitanten? En maakt dit ons onderwijssysteem, wat voor buitenlanders al lastig te vergelijken is, niet nog moeilijk om uit te leggen?

Het is duidelijk dat het belangrijk is dat studenten tijdens hun studie de juiste vaardigheden leren voor de toekomst. Dit is echter wellicht makkelijker gezegd dan gedaan omdat wij te maken hebben met een continue veranderende arbeidsmarkt. Wij zijn erg benieuwd hoe de pilot met middelbaar onderwijs op maatwerk ontvangen wordt en wat hiervan de impact zal zijn op het hoger onderwijs. Een interessante ontwikkeling die wij zeker in de gaten gaan houden!